[43:54]  فاستخف قومه فاطاعوه انهم کانوا قوما فسقین

[43:54]  او این چنین قوم خود را فریب داد و آنها از او اطاعت کردند؛ آنها مردم پلیدی بودند.

[43:54]  He thus fooled his people, and they obeyed him; they were wicked people

« ...  او (فرعون) قوم خود را تحمیق کرد ، و عقول آنها را سبک شمرد و از وى اطاعت کردند ! ( فاستخف قومه فاطاعوه ) . 
اصولا راه و رسم همه حکومتهاى جبار و فاسد این است که براى ادامه خودکامگى باید مردم را در سطح پائینى از فکر و اندیشه نگهدارند ، و با انواع وسائل آنها را تحمیق کنند ، آنها را در یک حال بیخبرى از واقعیتها فرو برند و ارزشهاى دروغین را جانشین ارزشهاى راستین کنند ، و دائما آنها را نسبتا به واقعیتها شستشوى مغزى دهند .
چرا که بیدار شدن ملتها و آگاهى و رشد فکرى ملتها بزرگترین دشمن حکومتهاى خودکامه و شیطانى است که با تمام قوا با آن مبارزه مى کنند ! این شیوه فرعونى یعنى استخفاف عقول با شدت هر چه تمامتر در عصر و زمان ما بر همه جوامع فاسد حاکم است ، اگر فرعون براى نیل به این هدف وسائل محدودى در اختیار داشت طاغوتیان امروز با استفاده از وسائل ارتباط جمعى ، مطبوعات ، فرستنده هاى رادیو تلویزیونى ، و انواع فیلمها ، و حتى ورزش در شکل انحرافى ، و ابداع انواع مدهاى مسخره ، به استخفاف عقول ملتها مى پردازند ، تا در بیخبرى کامل فرو روند و از آنها اطاعت کنند ، به همین دلیل دانشمندان و متعهدان دینى که خط فکرى و مکتبى انبیا را تداوم مى بخشند وظیفه سنگین در مبارزه با برنامه استخفاف عقول بر عهده دارند که از مهمترین وظائف آنها است .
جالب اینکه آیه فوق را با این جمله تکمیل و پایان مى دهد آنها گروهى فاسق بودند ( انهم کانوا قوما فاسقین ) .
اشاره به اینکه این قوم گمراه اگر فاسق و خارج از اطاعت فرمان خدا و حکم عقل نبودند تسلیم چنین تبلیغات و ترهاتى نمى شدند ، و اسباب گمراهى خود را به دست خویش فراهم نمى ساختند ، به همین دلیل آنها هرگز در این گمراهى معذور نبودند ، درست است که فرعون عقل آنها را دزدید و به طاعت خویش واداشت ، ولى آنها نیز با تسلیم کورکورانه موجبات این دزدى را فراهم ساختند .
آرى آنها فاسقانى بودند که از فاسقى تبعیت مى کردند .
این بود جنایات فرعون و فرعونیان و مغلطه کاریهایشان در مقابل فرستاده الهى موسى (علیه السلام) اما اکنون ببینیم بعد از آنهمه وعظ و ارشاد و اتمام حجتها از طرق گوناگون ، و عدم تسلیم آنها در مقابل حق ، سرانجام کار آنها به کجا رسید ؟ ! .
مى فرماید : هنگامى که ما را با اعمالشان به خشم آوردند از آنها انتقام گرفتیم ، و همه را غرق نمودیم ! ( فلما آسفونا انتقمنا منهم فاغرقناهم اجمعین ) .
خداوند مخصوصا از میان تمام مجازاتها مجازات غرق را براى آنها انتخاب نمود ، چرا که تمام عزت و شوکت و افتخار و قدرتشان با همان رود عظیم نیل و شاخه هاى بزرگ و فراوانش بود که فرعون از میان تمام منابع قدرتش روى آن تکیه کرد ، و گفت ا لیس لى ملک مصر و هذه الانهار تجرى من تحتى آیا حکومت مصر از آن من نیست ، و این نهرها تحت فرمان من نمى باشد ؟ ! آرى باید همان چیزى که مایه حیات و قدرت آنها است عامل فنا و نابودى و گورستانشان گردد تا همگان عبرت گیرند ! . » (تفسیر نمونه ج : 21 ص : 89 )